گاهی برای دیدن زیبایی‌های زندگی، چشم‌ها کافی نیستند؛ باید با اراده دید، با امید قدم برداشت و با باور، راه‌های تازه‌ای به سوی آینده گشود. عصای سفید، برای هزاران انسان نابینا و کم‌بینا، تنها وسیله‌ای برای حرکت نیست؛ نماد استقلال، اعتمادبه‌نفس، حق انتخاب و حضور فعال در جامعه است.
۲۳ مهرماه، روز جهانی نابینایان و عصای سفید، فرصتی است برای بازنگری در نگاه‌مان به توانمندی‌های افرادی که با وجود محدودیت بینایی، ظرفیت‌های ارزشمندی برای آموختن، آفریدن، مشارکت و نقش‌آفرینی در جامعه دارند. این روز به ما یادآوری می‌کند که آنچه بیش از هر چیز می‌تواند مسیر زندگی افراد دارای معلولیت را دشوار کند، نه خود معلولیت، بلکه موانع محیطی، نگرش‌های نادرست و فرصت‌های نابرابر است.
در استان هرمزگان، حدود ۵ هزار و ۲۰۰ فرد نابینا و کم‌بینا در جامعه هدف بهزیستی قرار دارند؛ انسان‌هایی با توانایی‌ها، استعدادها، آرزوها و مسیرهای متفاوت زندگی که شایسته برخورداری از فرصت‌های برابر برای تحصیل، اشتغال، تردد ایمن و مشارکت اجتماعی هستند.
در بهزیستی هرمزگان، باور داریم که حمایت مؤثر از افراد دارای آسیب بینایی، تنها به ارائه خدمات توانبخشی محدود نمی‌شود؛ بلکه نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات پیوسته در زمینه پیشگیری، توانمندسازی، مناسب‌سازی محیط، توسعه دسترس‌پذیری و افزایش آگاهی عمومی است.
پیشگیری، نخستین گام در مسیر حفظ بینایی
تنبلی چشم از جمله مشکلاتی است که شناسایی به‌موقع آن در دوران کودکی می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از پیامدهای جدی‌تر داشته باشد. به همین دلیل، برنامه غربالگری بینایی کودکان یکی از اقدامات مهم بهزیستی در حوزه پیشگیری از معلولیت‌های بینایی است.
در سال ۱۴۰۴، در چارچوب برنامه پیشگیری از تنبلی چشم، از مجموع جامعه هدف کودکان ۳ تا ۶ سال استان، ۱۰۵ هزار و ۴۸۸ کودک غربالگری شدند که معادل ۹۲ درصد عملکرد برنامه اعلام شده است. این دستاورد، حاصل تلاش کارشناسان، مربیان، مراکز همکار و خانواده‌هایی است که با مشارکت خود، فرصت تشخیص زودهنگام و پیگیری درمان را برای کودکان فراهم می‌کنند.
همچنین، بر اساس آمار اعلام‌شده، ۵ هزار و ۳۴۰ مورد شناسایی مرتبط با مشکلات بینایی در استان ثبت شده است؛ آماری که اهمیت تداوم غربالگری، ارجاع به‌موقع و دسترسی به خدمات تخصصی را نشان می‌دهد.
تجهیزات توانبخشی؛ ابزارهایی برای استقلال بیشتر
یکی از محورهای مهم حمایت از افراد نابینا و کم‌بینا، فراهم‌کردن ابزارهایی است که امکان زندگی مستقل‌تر و مشارکت گسترده‌تر را برای آنان فراهم می‌کند. عصای سفید، ماشین تایپ بریل، کاغذ بریل، درشت‌نمای دیجیتال، دستگاه ضبط و پخش، ساعت‌های بریل و گویا، تجهیزات آموزشی ویژه نابینایان و عینک‌های ویژه کم‌بینایان، هرکدام می‌توانند بخشی از موانع پیش روی این افراد را کاهش دهند.
در همین راستا، حدود ۴۶۷ مورد از اقلام و تجهیزات کمک‌توانبخشی مرتبط با نیازهای افراد نابینا و کم‌بینا در استان توزیع شده است؛ اقدامی در مسیر ارتقای استقلال فردی، تسهیل آموزش، بهبود ارتباطات و افزایش کیفیت زندگی جامعه هدف.
در کنار این اقدامات، سه مرکز توانبخشی فعال در حوزه نابینایان در استان، در مسیر ارائه خدمات تخصصی و حمایت از افراد دارای آسیب بینایی نقش‌آفرینی می‌کنند. توسعه و تقویت این خدمات، در کنار همراهی خانواده‌ها و مشارکت سازمان‌های مردم‌نهاد و خیران، می‌تواند زمینه‌ساز فرصت‌های بیشتر برای حضور مؤثر افراد دارای معلولیت بینایی در جامعه باشد.
هرمزگان دسترس‌پذیر؛ از شعار تا واقعیت
جامعه‌ای را می‌توان توانمند و پیشرو دانست که همه شهروندان آن، فارغ از شرایط جسمی و حسی، امکان حضور مستقل و ایمن در فضاهای عمومی را داشته باشند. مناسب‌سازی پیاده‌روها، مسیرهای عبور، مراکز آموزشی و اداری، دسترس‌پذیری خدمات الکترونیکی و فراهم‌کردن فرصت‌های برابر اشتغال، از جمله ضرورت‌هایی است که تحقق آن‌ها به همکاری همه دستگاه‌های اجرایی، نهادهای عمومی و شهروندان نیاز دارد.
عصای سفید به ما یادآوری می‌کند که استقلال، حق هر انسان است و دسترسی به فرصت‌های برابر، امتیازی ویژه نیست؛ بلکه بخشی از حقوق شهروندی است. احترام به این حق، زمانی معنا پیدا می‌کند که در رفتار روزمره، تصمیم‌های مدیریتی، طراحی فضاهای شهری و سیاست‌گذاری‌های اجتماعی نمود پیدا کند.
در اداره‌کل بهزیستی استان هرمزگان، تلاش می‌کنیم با توسعه خدمات پیشگیرانه و توانبخشی، حمایت از خانواده‌ها، تأمین تجهیزات مورد نیاز و تقویت فرهنگ پذیرش تفاوت‌ها، سهم خود را در ساختن جامعه‌ای فراگیرتر ایفا کنیم؛ جامعه‌ای که در آن، هیچ فردی به دلیل نابینایی یا کم‌بینایی از فرصت شکوفایی استعدادهای خود محروم نماند.
در این روز، به همه افراد نابینا و کم‌بینا که با دانش، تلاش، خلاقیت و اراده خود، افق‌های تازه‌ای پیش روی جامعه می‌گشایند، درود می‌فرستم. همچنین از خانواده‌های همراه، کارشناسان توانبخشی، فعالان اجتماعی، خیران و همه کسانی که در مسیر حمایت از این عزیزان گام برمی‌دارند، قدردانی می‌کنم.
به امید روزی که در هرمزگان، مسیرها برای همه قابل عبور، فرصت‌ها برای همه قابل دسترس و نگاه‌ها سرشار از احترام و باور به توانمندی انسان‌ها باشد.
۲۳ مهرماه، روز جهانی نابینایان و عصای سفید، گرامی باد.
سامیه جهانشاهی
مدیرکل بهزیستی استان هرمزگان
نظر شما